نمودار مشخصهی شیر نمایشگر ارتباط میان جریان عبوری از شیر و میزان بسته بودن آن است. نمودار مشخصهی شیر یک ویژگی منحصر بفرد از شیر یا ترکیب شیر و محرک آن میباشد. انواع نمودار مشخصههای معمول برای شیرهای کنترلی عبارتند از «روشن/خاموش» (واکنش سریع)، «خطی» و «درصد برابر». این نمودارها در شکل زیر نمایش داده شدهاند.
برای انتقال حرارت با جابجایی اجباری که از یک فن برای دمیدن هوا بر روی کویل استفاده میشود، بهترین انتخاب استفاده از نمودار مشخصهی درصد برابر است. دلیل این امر آن است که در این سیستمها خروجی سرمایش یا گرمایش به تدریج پایدار میشود تا آنجایی که دیگر خروجی از افزایش جریان اثر نمیپذیرد. شکل زیر این تغییرات را نشان میدهد.
برای کویلهای جابجایی طبیعی که در آنها جریان هوا به صورت طبیعی و به علت اختلاف دما ایجاد میشود، کاراکتریزه کردن اهمیت کمتری داشته و سطح کنترل با استفاده از شیر کنترلی درصد برابر افزایش نمییابد. برای دستگاههایی که در آنها میزان توان خروجی به صورت خطی تغییر میکند (مانند مبدلهای حرارت صفحهای)، استفاده از مشخصهی کنترلی خطی توصیه میشود.
در کویلها، به منظور دستیابی به کنترل تنظیمی مناسب گرما یا سرمای خروجی از کویل، لازم است که مشخصهی شیر کنترل از نحوهی عملکرد شیر پیروی کند. همان طور که در تصویر بالا مشخص است، شیرهای کنترل درصد برابر این شرط را ارضا میکنند. وجه تسمیهی این شیرها آن است که در زمان باز شدن شیر، با یک درصد مشخص جابجایی شیر، جریان عبوری از شیر نیز با همان درصد افزایش مییابد. بنابراین این شیرها در هنگامی که تقریبا بسته هستند، تغییرات اندکی در جریان ایجاد کرده و در زمانی که تقریبا باز هستند تغییرات زیادی در جریان ایجاد میکنند.
شکل زیر نمودار مشخصهی توان خروجی از کویل پس از استفاده از انواع مشخصههای کنترلی را نمایش میدهد. همانطور که مشخص است، استفاده از شیرهای درصد برابر بهترین نتیجه را بهمراه دارد که در آن هر میزان از باز شدن شیر، با میزان برابری از درصد توان خروجی کویل متناظر است.
